Traditionele governance-evaluaties meten perceptie en tevredenheid via zelfevaluaties of beoordelen processen en structuren via externe evaluaties. EMERO™ meet de kwaliteit van het oordeelsproces zelf via taalanalyse van governance-documenten. De drie methoden zijn complementair: zelfevaluatie voor eigenaarschap, externe evaluatie voor structuur, EMERO voor oordeelskwaliteit.
Drie methoden, drie blinde vlekken
Zelfevaluatie meet wat commissarissen dénken over hun functioneren. De blinde vlek: sociale wenselijkheid en het onvermogen om impliciete patronen te rapporteren. Externe evaluatie meet wat een buitenstaander observeert aan processen en structuren. De blinde vlek: afstand tot de daadwerkelijke deliberatie. EMERO™ meet wat er in de governance-teksten staat. De blinde vlek van de standaardanalyse: non-verbale communicatie en informele gesprekken komen in schriftelijke documenten niet tot uitdrukking.
Deze beperking is mitigeerbaar. In de in-situ variant van EMERO™ observeert een gekwalificeerde analist de vergadering ter plaatse. De deliberatie wordt opgenomen en getranscribeerd, waardoor ook de gesproken interactie — inclusief toonzetting, aarzelingen en groepsdynamiek — als analysebron beschikbaar komt. Dat levert een substantieel rijker profiel op en verkleint de blinde vlek aanzienlijk.
Juist omdat elke methode een andere blinde vlek heeft, zijn ze complementair. De krachtigste evaluatie combineert alle drie.
Wat EMERO toevoegt
EMERO™ voegt vier eigenschappen toe die de andere methoden missen: objectiveerbaarheid (gebaseerd op een gevalideerd lexicon), niet-invasiviteit (geen extra belasting), longitudinaliteit (herhaalbaar over tijd) en blindevlekdetectie (patronen die de raad zelf niet waarneemt). Met name de longitudinaliteit is uniek: geen enkel bestaand instrument meet de ontwikkeling van oordeelskwaliteit over tijd.
Wanneer welke methode
Zelfevaluatie is geschikt als jaarlijks ritueel dat eigenaarschap stimuleert. Externe evaluatie past bij structurele vraagstukken of als de code het voorschrijft. EMERO™ is het instrument van keuze wanneer de raad de kwaliteit van het oordeelsproces wil begrijpen, wanneer er signalen zijn van governance-drift, of wanneer de raad de ontwikkeling van oordeelskwaliteit over meerdere perioden wil volgen.
→ Governance-evaluatie vernieuwd
Over de auteur
Dr. John van der Starre RA is gepromoveerd aan de Universiteit Utrecht op praktische wijsheid in corporate governance (2024). Zijn adviespraktijk 3D Governance is gespecialiseerd in governance consulting en board development.
